مترونوم چیست؟ معرفی کامل مترونوم، انواع آن و آموزش تمرین با مترونوم
مقدمه
اگر از یک نوازنده بپرسیم یکی از مهمترین ابزارهای تمرین موسیقی چیست، احتمالاً در کنار ساز، نت و تیونر، نام مترونوم هم مطرح میشود. مترونوم وسیلهای ساده به نظر میرسد، اما استفاده درست از آن میتواند تأثیر بسیار زیادی بر ریتم، دقت نوازندگی، سرعت اجرا و حتی اعتمادبهنفس نوازنده داشته باشد.
فهرست مطالب
بسیاری از هنرجویان در ابتدای یادگیری ساز، مترونوم را فقط وسیلهای برای شنیدن صدای «تیکتیک» میدانند؛ در حالی که مترونوم در واقع میتواند مانند یک همنواز ثابت و بیطرف عمل کند و به نوازنده یاد بدهد که ضرب را در درون خود احساس کند.
روش صحیح تمرین با مترونوم
در این مقاله با مترونوم، تاریخچه آن، انواع مترونوم، مفهوم BPM، روش صحیح تمرین با مترونوم، نحوه هماهنگ کردن نتخوانی و نوازندگی با مترونوم و همچنین نقش ضرب پا آشنا میشویم
مترونوم چیست؟
مترونوم (Metronome) وسیلهای است که ضربهای منظم و با فاصله زمانی مشخص تولید میکند تا نوازنده بتواند سرعت و نظم ریتمیک اجرای خود را کنترل کند.
به زبان ساده، مترونوم یک «ساعت موسیقایی» است.
اگر مترونوم را روی ۶۰ BPM قرار دهیم، در هر دقیقه ۶۰ ضرب تولید میکند؛ یعنی تقریباً هر یک ثانیه یک ضرب.
اگر آن را روی ۱۲۰ BPM قرار دهیم، در هر دقیقه ۱۲۰ ضرب تولید میکند و فاصله بین ضربها نصف حالت ۶۰ BPM خواهد بود.
BPM چیست و چه ارتباطی با مترونوم دارد؟
یکی از مهمترین اصطلاحاتی که هنگام کار با مترونوم با آن مواجه میشویم، BPM است.
BPM مخفف
Beats Per Minute
به معنی «تعداد ضرب در دقیقه» است.
برای مثال:
♩ = 60 BPM
یعنی اگر نت سیاه را واحد ضرب در نظر گرفته باشیم، در هر دقیقه ۶۰ نت سیاه اجرا میشود.
یا:
♩ = 120 BPM
یعنی در هر دقیقه ۱۲۰ ضرب سیاه داریم.
بنابراین هرچه عدد BPM بالاتر برود، سرعت ضرب بیشتر میشود.
یک مثال ساده
فرض کنید در حال تمرین قطعهای هستید و مترونوم روی ۶۰ BPM تنظیم شده است.
شما میتوانید با هر صدای مترونوم یک نت سیاه اجرا کنید:
تیک — نت — تیک — نت — تیک — نت
اگر قطعه را به چنگ تقسیم کنیم، میتوانیم بین هر دو ضرب یک نت دیگر قرار دهیم:
تیک — و — تیک — و — تیک — و
در این حالت دو نت چنگ در هر ضرب اجرا میشود.
تاریخچه مترونوم؛ مترونوم چه زمانی اختراع شد؟
ایده استفاده از وسیلهای برای ایجاد ضرب منظم، پیش از شکل امروزی مترونوم وجود داشت. نمونههای اولیه ابزارهای زمانسنج موسیقایی در اروپا پیش از قرن نوزدهم دیده میشوند، اما مترونومی که امروز میشناسیم در اوایل قرن نوزدهم شکل گرفت.
در تاریخ مترونوم نام دیتریش نیکولاس وینکل (Dietrich Nikolaus Winkel)، سازنده هلندی، اهمیت زیادی دارد. وینکل در اوایل دهه ۱۸۱۰ نمونهای از یک مترونوم با سازوکار آونگی ساخت.
سپس یوهان نپوموک ملزل (Johann Nepomuk Mälzel)، مخترع و سازنده ابزارهای مکانیکی آلمانی، این ایده را توسعه داد و مترونوم را تجاری کرد. منابع تاریخی درباره سال دقیق نمونههای اولیه اختلافهایی دارند؛ در برخی منابع سالهای ۱۸۱۴ تا ۱۸۱۶ ذکر شده است.
نکته تاریخی مهم این است که نسبت دادن کامل اختراع مترونوم به ملزل سادهسازی تاریخ است؛ زیرا وینکل پیش از تجاریشدن مدل ملزل، نمونهای مشابه ساخته بود و بعدها نیز درباره حق اختراع و مالکیت ایده اختلاف ایجاد شد.
مدل کلاسیک مترونوم ملزل همان شکل آشنای بدنه چوبی یا جعبهای، میله متحرک و وزنه قابل جابهجایی را داشت.
امروزه نمونههایی از مترونومهای تاریخی ملزل نیز در موزهها نگهداری میشود؛ برای مثال موزه متروپولیتن نیویورک یک مترونوم ساختهشده توسط ملزل در حدود سال ۱۸۲۱ را در مجموعه خود دارد.
چرا مترونوم به وجود آمد؟
قبل از وجود مترونوم، نوازندگان و آهنگسازان برای مشخص کردن سرعت موسیقی راههای مختلفی داشتند.
برای مثال از واژههایی مانند:
* Largo
* Adagio
* Andante
* Moderato
* Allegro
* Presto
استفاده میشد.
این اصطلاحات هنوز هم در موسیقی کاربرد دارند، اما سرعت دقیق یک قطعه را به اندازه یک عدد BPM مشخص نمیکنند.
مترونوم امکان دیگری ایجاد کرد:
مشخص کردن سرعت موسیقی با یک عدد دقیق.
به همین دلیل علامتهایی مانند:
M.M. = 80
در برخی نتها دیده میشود.
حرف M در اینجا به Maelzel’s Metronome اشاره دارد.
مترونوم چگونه کار میکند؟
مترونومهای مکانیکی کلاسیک بر اساس حرکت آونگی کار میکنند.
در این نوع مترونوم، یک میله به صورت منظم به چپ و راست حرکت میکند
مترونوم چگونه کار میکند؟
مترونومهای مکانیکی کلاسیک بر اساس حرکت آونگی کار میکنند.
در این نوع مترونوم، یک میله به صورت منظم به چپ و راست حرکت میکند و با هر حرکت، صدای ضرب ایجاد میشود.
یک وزنه روی میله قرار دارد که میتوان آن را بالا و پایین برد.
در مدلهای کلاسیک، جابهجایی وزنه باعث تغییر سرعت حرکت آونگ میشود؛ در مدلهای رایج، وزنه بالاتر باعث سرعت کمتر و وزنه پایینتر باعث سرعت بیشتر میشود.
برخی مترونومهای مکانیکی نیز دارای زنگ هستند که میتوان آن را طوری تنظیم کرد که مثلاً هر چهار ضرب یک بار صدا بدهد.
انواع مترونوم
امروزه مترونومها فقط مدلهای چوبی قدیمی نیستند و در شکلهای مختلفی وجود دارند.
۱. مترونوم مکانیکی
این همان مترونوم کلاسیک است که معمولاً بدنهای مخروطی یا ذوزنقهای و یک آونگ فلزی دارد.
مزایا:
* بدون نیاز به باتری
* تجربه بصری مناسب
* صدای طبیعی و مشخص
* مناسب برای تمرین سنتی
* کمک به درک فیزیکی ضرب
در این نوع مترونوم، حرکت آونگ به نوازنده کمک میکند ضرب را علاوه بر شنیدن، ببیند.
۲. مترونوم دیجیتال
مترونوم دیجیتال معمولاً دارای صفحه نمایش و دکمههایی برای تنظیم BPM است.
مزایای آن:
* دقت بالا
* امکان تنظیم سریع سرعت
* قابلیت انتخاب میزاننما
* امکان تغییر نوع صدا
* قابل حمل بودن
* گاهی دارای تیونر و امکانات جانبی
۳. اپلیکیشن مترونوم
امروزه تقریباً هر گوشی هوشمند میتواند با استفاده از اپلیکیشنهای مترونوم به یک مترونوم تبدیل شود.
این نوع مترونوم برای بسیاری از هنرجویان کاملاً کافی است، مخصوصاً اگر اپلیکیشن امکان تنظیم BPM و میزاننما را داشته باشد.
۴. مترونومهای حرفهای
برخی مدلهای حرفهای امکاناتی مانند:
* Tap Tempo
* تغییر میزاننما
* subdivision
* الگوهای ریتمیک
* Accent
* تغییر صدای کلیک
* حافظه سرعتها
* تمرین تدریجی سرعت دارند.
برای یک هنرجوی مبتدی، داشتن همه این امکانات ضروری نیست.
مهمتر از نوع مترونوم، نحوه استفاده صحیح از آن است.
آیا همه نوازندگان باید با مترونوم تمرین کنند؟
مترونوم ابزار بسیار مفیدی است، اما قرار نیست نوازنده در تمام لحظات تمرین به آن وابسته باشد.
هدف اصلی مترونوم این نیست که همیشه به جای حس ریتم شما تصمیم بگیرد.
هدف این است که به مرور زمان، ضرب درونی شما قوی شود.
بهترین حالت این است که نوازنده بتواند:
- با مترونوم بنوازد.
- بدون مترونوم ریتم را حفظ کند.
- دوباره با مترونوم خودش را بررسی کند.
در واقع مترونوم باید در نهایت تبدیل به یک ابزار کنترل و آموزش ریتم شود، نه عصای دائمی نوازنده.
چگونه با مترونوم تمرین کنیم؟
یکی از اشتباهات رایج این است که هنرجو مترونوم را روشن میکند، سرعت را زیاد میکند و سعی میکند قطعه را هر طور شده با آن اجرا کند.
این روش معمولاً نتیجه خوبی ندارد.
روش بهتر، تمرین مرحلهای است.
مرحله اول: ریتم را بدون ساز بخوانید
قبل از اینکه ساز را بردارید، ریتم قطعه را بررسی کنید.
برای مثال اگر میزان ۴/۴ دارید:
۱ – ۲ – ۳ – ۴
اگر نتها شامل سیاه و چنگ هستند، ابتدا آنها را با شمارش درست بخوانید.
مثلاً:
۱ و ۲ و ۳ و ۴ و
این کار باعث میشود مغز شما قبل از ورود ساز، ساختار زمانی قطعه را درک کند.
مرحله دوم: فقط با ضرب پا تمرین کنید
حالا مترونوم را روشن کنید.
مثلاً روی:
♩ = 60
قرار دهید.
همراه با هر ضرب، پای خود را به آرامی پایین بیاورید.
یعنی:
۱ — ۲ — ۳ — ۴
پای شما باید با ضربهای اصلی هماهنگ باشد.
در این مرحله هنوز لازم نیست ساز بزنید.
مرحله سوم: ریتم را با دست بزنید
حالا بدون ساز، ریتم نتها را با دست اجرا کنید.
مثلاً برای نتهای سیاه:
دست — دست — دست — دست
و برای چنگ:
دست و دست و
هدف این است که بدن شما رابطه بین ضرب اصلی و تقسیمات آن را یاد بگیرد.
مرحله چهارم: نتها را با ساز اجرا کنید
حالا ساز را بردارید.
اما هنوز قرار نیست با سرعت اصلی قطعه بنوازید.
اگر قطعه سریع است، سرعت مترونوم را پایین بیاورید.
مثلاً اگر قطعه در سرعت ۱۲۰ نوشته شده است، میتوانید تمرین را از:
۶۰ BPM
شروع کنید.
وقتی اجرای شما در این سرعت تمیز و پایدار شد، سرعت را افزایش دهید.
مهمترین قانون تمرین با مترونوم
سرعتی را انتخاب کنید که بتوانید در آن درست بنوازید، نه سرعتی که فقط بتوانید قطعه را somehow تمام کنید.
اگر در ۸۰ BPM اشتباه میکنید، رفتن به ۱۰۰ BPM تمرین شما را بهتر نمیکند.
ابتدا باید در ۸۰ BPM:
* ریتم درست باشد
* نتها درست باشند
* انگشتگذاری درست باشد
* صدای ساز کنترلشده باشد
* آرشه یا مضراب کنترل شود
بعد سرعت را افزایش دهید
تمرین با مترونوم برای ویولن
مترونوم برای ویولن اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نوازنده باید همزمان چند موضوع را کنترل کند:
* نتخوانی
* انگشتگذاری
* آرشهکشی
* کوک
* ریتم
* شدت و ضعف
* تغییر پوزیسیون
* هماهنگی دست راست و چپ
به همین دلیل ممکن است هنرجو نتها را درست بزند اما از نظر ریتم با موسیقی هماهنگ نباشد.
مترونوم دقیقاً در اینجا کمک میکند.
چگونه هنگام نواختن ویولن با مترونوم هماهنگ شویم؟
فرض کنیم در حال خواندن قطعهای در میزان ۴/۴ هستیم.
مترونوم چهار ضرب دارد:
تیک — تیک — تیک — تیک
اولین کار این نیست که فوراً آرشه بکشیم.
ابتدا باید ضرب را بشنویم.
تمرین اول
مترونوم را روی ۶۰ BPM قرار دهید.
با صدای هر تیک، بگویید:
۱ — ۲ — ۳ — ۴
سپس:
۱ — ۲ — ۳ — ۴
و این کار را چند میزان ادامه دهید.
وقتی احساس کردید ضرب کاملاً برایتان قابل پیشبینی شده، ساز را بردارید.
تمرین دوم: فقط نتهای سیاه
یک نت ساده انتخاب کنید.
مثلاً نت لا.
در هر ضرب یک نت اجرا کنید:
تیک → لا
تیک → لا
تیک → لا
هدف این تمرین سرعت نیست.
هدف این است که شروع هر نت دقیقاً روی ضرب قرار بگیرد.
تمرین سوم: نتهای چنگ
حالا در هر ضرب دو نت بزنید.
مترونوم:
تیک — تیک — تیک — تیک
شما:
۱ و | ۲ و | ۳ و | ۴ و
یعنی دو نت در هر ضرب.
در این مرحله باید بتوانید فاصله زمانی بین دو نت را کاملاً مساوی نگه دارید.
تمرین چهارم: نتهای سیاه و چنگ را ترکیب کنید
حالا یک الگوی ساده مانند این داشته باشید:
سیاه | دو چنگ | سیاه | دو چنگ
شمارش:
۱ | ۲ و | ۳ | ۴ و
این تمرین برای درک تقسیمات ضرب بسیار مفید است.
تمرین پنجم: مترونوم و آرشهکشی ویولن
در ویولن، فقط زمان شروع نت مهم نیست؛ مدت زمان کشیدن آرشه نیز اهمیت دارد.
مثلاً اگر هر ضرب یک نت سیاه باشد، میتوانید یک آرشه را برای هر ضرب اختصاص دهید:
ضرب ۱ → آرشه پایین
ضرب ۲ → آرشه بالا
ضرب ۳ → آرشه پایین
ضرب ۴ → آرشه بالا
بعد میتوانید تمرین را با نتهای چنگ ادامه دهید و دو نت را در هر ضرب اجرا کنید.
این تمرین به هماهنگی دست راست، دست چپ و ریتم کمک میکند.
چگونه همزمان نت بخوانیم، ساز بزنیم و با مترونوم هماهنگ شویم؟
این قسمت برای بسیاری از هنرجویان دشوار است.
چون باید سه کار را همزمان انجام دهند:
دیدن نت → پردازش نت → اجرای نت در زمان صحیح
اگر مترونوم را هم اضافه کنیم، کار پیچیدهتر میشود.
راهحل این است که این مهارتها را یکباره روی سر خودمان نریزیم!
آنها را مرحلهبهمرحله ترکیب کنیم.
روش پیشنهادی چهارمرحلهای
مرحله ۱: فقط نتخوانی
قطعه را بدون ساز بخوانید.
به این موارد توجه کنید:
* کلید
* میزاننما
* ارزش زمانی نتها
* سکوتها
* علائم تغییر دهنده
* خطوط اتصال
* تکیهها و نشانههای دینامیکی
مرحله ۲: نتخوانی با ضرب
مترونوم را روی سرعت پایین قرار دهید.
مثلاً:
۶۰ BPM
حالا نتها را با صدای بلند یا ذهنی بخوانید و با مترونوم هماهنگ شوید.
مرحله ۳: ریتم بدون اجرای ملودی
اگر قطعه دشوار است، نتها را کنار بگذارید و فقط ریتم را اجرا کنید.
میتوانید با دست ضرب بگیرید و بگویید:
۱ و ۲ و ۳ و ۴ و
این مرحله بسیار مهم است.
مرحله ۴: ساز را اضافه کنید
حالا ویولن را بردارید و همان چیزی را که قبلاً تمرین کردهاید اجرا کنید.
در این مرحله مغز شما دیگر لازم نیست همزمان ریتم را از صفر کشف کند.
ریتم قبلاً تمرین شده است
آیا باید هنگام نواختن همیشه به مترونوم نگاه کنیم؟
خیر.
در مترونوم مکانیکی، حرکت آونگ میتواند به شما کمک کند، اما بهتر است کمکم توانایی شنیدن ضرب را نیز تقویت کنید.
اگر دائماً به حرکت آونگ یا صفحه مترونوم نگاه کنید، ممکن است به یک نشانه بصری وابسته شوید.
هدف نهایی این است که:
مترونوم را بشنوید، ضرب را احساس کنید و بدون نیاز به نگاه کردن، جای خود را در میزان بدانید.
ضرب پا چیست و چه ارتباطی با مترونوم دارد؟
ضرب پا یکی از سادهترین روشهای فیزیکی برای درک زمان موسیقی است.
وقتی پای خود را با ضرب پایین میآورید، در واقع دارید ضرب اصلی را با بدن خود تجربه میکنید.
مثلاً در ۴/۴:
پای پایین = ۱
بالا = آماده شدن برای ۲
و دوباره…
اما نکته مهم این است که ضرب پا نباید تبدیل به یک حرکت شدید و عصبی شود.
آیا هنگام نوازندگی باید همیشه پا بزنیم؟
خیر.
ضرب پا یک ابزار آموزشی است، نه الزام همیشگی.
برای هنرجوی مبتدی، ضرب پا میتواند بسیار مفید باشد؛ اما در مراحل بالاتر باید بتواند بدون حرکت شدید پا نیز ضرب را در ذهن و بدن خود احساس کند.
بهخصوص در ویولن، حرکت زیاد پا ممکن است باعث ایجاد تنش اضافی در بدن شود.
ضرب پا بهتر است یا مترونوم؟
این دو جای یکدیگر را نمیگیرند.
مترونوم ضربی خارجی و ثابت در اختیار شما قرار میدهد.
ضرب پا باعث میشود شما ضرب را با بدن خود احساس کنید.
بهترین تمرین میتواند ترکیب این دو باشد:
مترونوم → شنیدن ضرب
پا → احساس ضرب
ساز → اجرای موسیقی
با تکرار این روند، ضرب خارجی کمکم به یک حس داخلی تبدیل میشود.
یک اشتباه رایج در ضرب پا
برخی هنرجویان فقط هنگام شنیدن صدای مترونوم پای خود را پایین میآورند.
این کار ممکن است باعث شود به جای اینکه ضرب را «حس» کنند، فقط به صدای مترونوم واکنش نشان دهند.
بهتر است:
- ضرب را بشنوید.
- ضرب را در ذهن پیشبینی کنید.
- پا را با آن هماهنگ کنید.
- سپس ساز را وارد کنید.
هدف این است که شما قبل از شنیدن ضرب بعدی، بدانید ضرب بعدی چه زمانی خواهد رسید.
تمرین حرفهای: مترونوم را کمتر کنید
یکی از تمرینهای بسیار مفید این است که به تدریج تعداد ضربهای قابل شنیدن را کاهش دهید.
مثلاً ابتدا:
مترونوم روی هر ضرب
بعد:
مترونوم با احساس ضربهای اصلی
و در مراحل پیشرفتهتر، میتوان بخشی از ضربها را ذهنی نگه داشت.
این تمرین باعث میشود نوازنده فقط دنبال صدای مترونوم نباشد، بلکه خودش مسئول حفظ زمان باشد.
تمرین افزایش سرعت با مترونوم
فرض کنیم قطعهای را باید در:
۱۲۰ BPM
اجرا کنید.
اشتباه رایج این است که هنرجو مستقیماً مترونوم را روی ۱۲۰ قرار دهد.
بهتر است مثلاً از:
۶۰ → ۶۶ → 72 → 78 → 84 → 90 …
حرکت کنید.
اما افزایش سرعت نباید مکانیکی باشد.
اگر در یک سرعت اشتباهات زیادی دارید، سرعت را بالا نبرید.
گاهی حتی بهتر است یک مرحله به عقب برگردید.
آیا همیشه باید سرعت را افزایش دهیم؟
خیر.
مترونوم فقط برای سریعتر شدن نیست.
گاهی هدف شما این است که:
کند اما دقیق بنوازید.
تمرین با سرعت پایین میتواند برای اصلاح مواردی مانند:
* انگشتگذاری
* آرشهکشی
* کوک
* ریتم
* هماهنگی دو دست
بسیار مفید باشد.
در واقع یکی از کاربردهای مهم مترونوم این است که به شما اجازه میدهد اشتباهات خود را در سرعت پایینتر پیدا کنید.
تمرین با مترونوم برای هنرجو؛ برنامه پیشنهادی
یک برنامه ساده ۱۵ دقیقهای میتواند چنین باشد:
۳ دقیقه اول: ضرب
مترونوم روی ۶۰ BPM.
بدون ساز:
۱ – ۲ – ۳ – ۴
همراه با ضرب پا.
۳ دقیقه دوم: ریتم
ریتم تمرین را با دست بزنید.
۴ دقیقه سوم: نتهای ساده
با ویولن، نتهای ساده را روی ضرب اجرا کنید.
۵ دقیقه پایانی: قطعه
بخش کوچکی از قطعه را با سرعت پایین اجرا کنید.
اگر اجرای شما کاملاً پایدار بود، سرعت را کمی افزایش دهید.
از چه سرعتی تمرین کنیم؟
عدد جادویی وجود ندارد.
سرعت مناسب به سطح نوازنده و دشواری قطعه بستگی دارد.
اما یک قانون بسیار کاربردی وجود دارد:
سرعت تمرین باید آنقدر آهسته باشد که بتوانید اشتباهات خود را کنترل کنید و آنقدر سریع باشد که ریتم موسیقی را احساس کنید.
برای یک هنرجوی مبتدی، ۴۰ تا ۶۰ BPM ممکن است نقطه شروع مناسبی باشد.
برای قطعات سریع، ممکن است لازم باشد ابتدا سرعت بسیار پایینتر از سرعت نهایی انتخاب شود
وقتی با مترونوم عقب میمانیم چه کار کنیم؟
اگر مرتباً از مترونوم عقب میمانید، سریعتر نزنید.
ابتدا بررسی کنید مشکل از کجاست.
آیا:
* نتها را دیر میخوانید؟
* انگشتگذاری شما کند است؟
* آرشه بیش از حد حرکت میکند؟
* ریتم را درست نفهمیدهاید؟
* به جای ضرب، روی نت بعدی تمرکز کردهاید؟
* سرعت تمرین زیاد است؟
گاهی مشکل اصلاً «ریتم» نیست؛ بلکه تکنیک ساز اجازه نمیدهد نوازنده در زمان موردنظر نت را اجرا کند.
اگر از مترونوم جلو میافتیم چه کنیم؟
این اتفاق نیز بسیار رایج است.
وقتی نوازنده جلو میافتد، معمولاً میخواهد زودتر به نت بعدی برسد.
راهحل:
مترونوم را کند کنید و روی فضای بین ضربها تمرکز کنید.
به جای اینکه فقط منتظر صدای «تیک» باشید، سعی کنید فاصله زمانی بین دو تیک را احساس کنید.
مترونوم را مثل دشمن خود نبینید!
بعضی هنرجویان وقتی مترونوم روشن میشود، مضطرب میشوند؛ چون احساس میکنند مترونوم دائماً اشتباهاتشان را آشکار میکند.
اما مترونوم قرار نیست شما را امتحان کند.
مترونوم فقط یک مرجع زمانی است.
اگر نتوانستید با آن هماهنگ شوید، این به معنی «بد بودن» شما نیست.
اتفاقاً مترونوم دارد دقیقاً همان نقطهای را نشان میدهد که نیاز به تمرین دارد.
چند اشتباه رایج هنگام تمرین با مترونوم
۱. شروع با سرعت زیاد
یکی از رایجترین اشتباهات است.
۲. توجه فقط به صدای تیک
باید ضرب را درونی کنید، نه اینکه فقط صدای تیک را دنبال کنید.
۳. نادیده گرفتن سکوتها
سکوت نیز بخشی از ریتم است.
۴. بیتوجهی به میزاننما
۴/۴، ۳/۴، ۶/۸ و سایر میزانها احساس متفاوتی ایجاد میکنند.
۵. ضرب پای شدید
ضرب پا باید به شما کمک کند، نه اینکه باعث تنش بدن شود.
۶. افزایش سرعت قبل از تسلط
اگر در ۷۰ BPM مشکل دارید، ۹۰ BPM راهحل نیست.
۷. تمرین طولانی بدون هدف
۱۰ دقیقه تمرین دقیق بهتر از ۳۰ دقیقه اجرای بیهدف است.
مترونوم و موسیقی واقعی
ممکن است این سؤال پیش بیاید:
اگر در موسیقی واقعی همیشه مترونوم نداریم، چرا باید با مترونوم تمرین کنیم؟
پاسخ این است که مترونوم قرار نیست در اجرای زنده همیشه کنار شما باشد.
تمرین با مترونوم مانند تمرین با وزنه برای یک ورزشکار است.
وزنه را برای مسابقه روی بدن خود نمیگذارید؛ بلکه با آن تمرین میکنید تا بدن قویتر شود.
مترونوم نیز کمک میکند حس ریتم و ثبات زمانی شما تقویت شود.
آیا اجرای خوب یعنی دقیقاً روی هر تیک مترونوم بنوازیم؟
نه لزوماً.
موسیقی فقط مجموعهای از ضربهای خشک و ریاضی نیست.
در اجرای موسیقی، مواردی مانند:
* جملهبندی
* دینامیک
* آگوگیک
* بیان موسیقایی
* روباتو
* تأکید
* تنفس
نیز اهمیت دارند.
بنابراین مترونوم باید به شما کمک کند زمان را بشناسید، نه اینکه موسیقی شما را بیروح و مکانیکی کند.
مترونوم برای نوازنده ویولن چه چیزهایی را بهتر میکند؟
تمرین اصولی با مترونوم میتواند به بهبود موارد زیر کمک کند:
* ثبات ریتم
* هماهنگی دست راست و چپ
* کنترل آرشه
* سرعت انگشتگذاری
* اجرای پاساژها
* تعویض پوزیسیون
* اجرای گامها
* آرپژ
* دقت در نتهای کوتاه
* اجرای قطعات سریع
* هماهنگی با نوازندگان دیگر
مهمتر از همه، نوازنده یاد میگیرد قبل از اجرای ضرب، آن را در ذهن پیشبینی کند.
یک روش بسیار مؤثر برای تمرین ویولن
برای هر بخش دشوار قطعه، این ترتیب را امتحان کنید:
۱. نتها را بخوانید.
↓
۲. ریتم را بدون ساز اجرا کنید.
↓
۳. با مترونوم ضرب بگیرید.
↓
۴. ضرب پا را اضافه کنید.
↓
۵. نتها را با ساز و سرعت کم اجرا کنید.
↓
۶. اشتباهات را پیدا کنید.
↓
۷. همان بخش را چند بار تکرار کنید.
↓
۸. سرعت را کمی افزایش دهید.
↓
۹. دوباره بخش را بدون مترونوم امتحان کنید.
↓
۱۰. در پایان دوباره با مترونوم کنترل کنید.
این روش بسیار مؤثرتر از آن است که یک قطعه را از ابتدا تا انتها بارها و بارها با سرعت زیاد اجرا کنیم.
مترونوم و تقویت حس ریتم
در نهایت، هدف اصلی تمرین با مترونوم این نیست که همیشه یک دستگاه کنار شما باشد.
هدف این است که به جایی برسید که وقتی مترونوم خاموش میشود، ضرب همچنان در ذهن و بدن شما ادامه داشته باشد.
نوازندهای که حس ریتم خوبی دارد، فقط صدای ضرب را نمیشنود؛ بلکه میتواند:
* ضرب را پیشبینی کند،
* فاصله بین ضربها را احساس کند،
* سرعت را ثابت نگه دارد،
* سکوتها را درست اجرا کند،
* و در صورت قطع شدن صدای مترونوم، زمان موسیقی را از دست ندهد.
جمعبندی؛ چگونه از مترونوم درست استفاده کنیم؟
مترونوم یکی از سادهترین و در عین حال مؤثرترین ابزارهای تمرین موسیقی است. این وسیله از نمونههای مکانیکی اوایل قرن نوزدهم تا اپلیکیشنهای امروزی مسیر طولانیای را طی کرده است؛ اما هدف اصلی آن همچنان ثابت مانده است: کمک به نوازنده برای درک و حفظ زمان موسیقی
